Turf wordt vaak gekoppeld aan sierplanten, zowel voor binnen als buiten. Maar wist je dat het ook wordt gebruikt in de voedselproductie? En de échte boosdoeners? Die staan misschien wel op jouw keukenblad. 

Kruidenplantjes

Neem die kruidenplantjes uit de supermarkt. Fris, groen en vaak met een charmant biolabel erop. Biologisch? Misschien. Turfvrij? Absoluut niet. Sterker nog, deze plantjes staan in een grond die voor het grootste deel uit turf bestaat. Waarom? Omdat turf extreem goed water vasthoudt. En dat is precies wat supermarkten willen.

Supermarkten geven hun planten geen water. Kruidenplantjes moeten er nog steeds fris en fruitig uitzien als ze, na een lange reis en dagen in de schappen, eindelijk in jouw winkelmandje belanden. En laten we eerlijk zijn, dat winkelmandje moet natuurlijk wél droog blijven. Want niets is zo vervelend als ontdekken dat jouw pas gekochte basilicum een spoor van vieze, bruine potgronddrab over je brood, bananen en chocoladereep heeft achtergelaten. Turf maakt het allemaal mogelijk: het houdt vocht vast, zonder dat iemand naar de plant hoeft om te kijken.

Het resultaat? Tegen de tijd dat je het plantje thuis neerzet, is het op wortelniveau eigenlijk al dood. Vandaar dat je basilicum of peterselie zelden langer dan twee weken overleeft, hoe liefdevol je ‘m ook verzorgt. En dan te bedenken hoeveel mensen zo’n kruidenplantje in hun keuken hebben staan. Miljoenen potjes per jaar, gevuld met turf, alleen maar om na een paar keer oogsten (of één keer een takje tijm in de soep) linea recta in de prullenbak of compostbak te verdwijnen. Zonde, toch?

De oplossing? Ga turfvrij! Kweek je eigen kruiden in potten of een klein hoekje in de tuin, zaai zelf, koop vers geknipte kruiden, of kies voor kwekers die turfvrije alternatieven gebruiken. Dan heb je niet alleen langer plezier van je kruiden, maar bespaar je ook nog eens een hoop nutteloze turf. Win-win!

Champignons

Turf speelt een enorme rol in de champignonteelt. Is dit nodig? Nee! In Groot-Brittannië kweken ze al lang chanpignons zonder turf. Nederlandse telers bedekken de compost waar de paddenstoelen in groeien met een flinke laag dekaarde, en raad eens? Die bestaat bijna volledig uit turf! Maar hey, er zijn gelukkig al initiatieven! Telers moet alleen wel even over gaan stappen op die alternatieven. En tot de tijd van 0% turf in de champignonteelt, eten wij een paddenstoeltje minder.

In plaats van champignons eten wij tegenwoordig veel oesterzwammen van SpijkerZwam in Arnhem. Die groeien op lokaal ingezamelde koffiedik. Misschien heb jij ook wel een paddenstoelenkwekerij in de buurt die duurzaam teelt? Zo draag je ook bij aan een circulaire manier van voedselproductie!

En mocht je een tuin hebben met een beetje schaduw, dan kun je ook eenvoudig zelf paddenstoelen kweken op hout. Leuk om te doen!

Kleinfruit

In Nederland is het gebruik van turf in de teelt van kleinfruit, zoals aardbeien, frambozen en bessen, nog steeds wijdverbreid. In Groot-Brittannië hebben telers al laten zien dat het anders kan. Bedrijven zoals Hugh Lowe Farms in Kent en Hall Hunter Partnership in Zuidoost-Engeland telen hoogwaardige aardbeien, frambozen en bramen zonder afhankelijk te zijn van turf. Zij maken gebruik van alternatieve substraten en teeltmethoden die zowel duurzaam als effectief zijn.

De Nederlandse fruitsector lijkt achter te blijven in deze ontwikkeling. Ondanks de beschikbaarheid van alternatieven, zoals houtvezels, kokosvezels en compostmengsels, blijft turf een standaardcomponent in de teelt. Dit is opmerkelijk! Het is hoog tijd dat de Nederlandse kleine fruitsector het Britse voorbeeld volgt en serieus werk maakt van turfloze teelt. De technologie en kennis zijn beschikbaar; het ontbreekt slechts aan de wil om te veranderen. Door over te stappen op duurzame alternatieven kunnen we niet alleen de milieueffecten verminderen, maar ook inspelen op de groeiende vraag van consumenten naar duurzaam geteeld voedsel.

Het goede nieuws is dat frambozen, bessen en aardbeien supermakkelijke en vrolijke tuinplanten zijn! Dus toch maar even dat aardbeiveldje en die frambozenhaag aanleggen